Fot. pixabay.com

Prewencja przed kryzysami i blokadą dostępu do kont

EBC w opublikowanym dokumencie podkreślił, że w obliczu różnych nieprzewidzianych zagrożeń dostęp do rachunków bankowych może być utrudniony lub wręcz tymczasowo zablokowany. Bank argumentuje, że systemy elektronicznej bankowości są w pełni zależne od energii elektrycznej, internetu i infrastruktury telekomunikacyjnej. W przypadku poważnych awarii lub cyberataków tradycyjna gotówka w portfelu lub sejfie domowym może okazać się jedynym środkiem umożliwiającym dokonanie podstawowych zakupów czy opłacenie usług.

Eksperci EBC przekonują, że gotówka jest ważnym elementem odporności finansowej — jej brak w sytuacjach kryzysowych może oznaczać, że mieszkańcy strefy euro pozostaną bez możliwości zapłacenia nawet za podstawowe towary. Raport wskazuje, że fizyczny pieniądz ma znaczenie praktyczne i psychologiczne, szczególnie gdy ludzie tracą zaufanie do systemów cyfrowych.

„Wypłać gotówkę i miej ją pod ręką” — konkretne zalecenia

Choć główny materiał nie cytuje dokładnej rekomendowanej sumy, z informacji medialnych i analiz EBC wynika, że banki centralne w UE sugerują gospodarstwom domowym posiadanie pewnego zapasu gotówki do wykorzystania w nagłych wypadkach. W podobnych zaleceniach publikowanych w mediach eksperci wymieniają orientacyjne kwoty od 70 do 100 euro na osobę dorosłą — co ma wystarczyć na podstawowe potrzeby przez kilka dni.

W krajach takich jak Szwecja czy Holandia władze instytucji finansowych poszły jeszcze dalej — tamtejsze banki centralne radziły obywatelom trzymać rezerwy gotówkowe odpowiadające tygodniowym wydatkom na żywność, leki i inne niezbędne zakupy.

Debata o przyszłości gotówki w cyfrowej Europie

Apel EBC spotyka się z szeroką dyskusją w mediach i wśród ekonomistów. Część komentatorów wskazuje, że choć płatności bezgotówkowe dominują we współczesnej gospodarce, to zdarzenia takie jak pandemia, konflikty zbrojne czy przerwy w dostawie prądu dowiodły, że gotówka wciąż ma znaczenie jako „koło zapasowe” w systemie finansowym.

Krytycy ostrzegają jednocześnie, żeby nie traktować apelu jako sygnału nadchodzącego kryzysu finansowego, ale raczej jako element szeroko rozumianych przygotowań na różne scenariusze zakłóceń. EBC i niektóre banki centralne podkreślają, że posiadanie gotówki nie powinno zastępować oszczędności i dobrego zarządzania finansami — a jedynie stanowić dodatkowe zabezpieczenie.